احکام عزاداری
مراسم عزاداری
اجوبه الاستفتائات
س 1440: در حسینیه ها و مساجد بیشتر مناطق بهخصوص روستاها مراسم شبیه خوانی (1) به اعتبار این که از سنت های قدیمی است برگزار می شود که گاهی اثر مثبتی در نفوس مردم دارد، این مراسم چه حکمی دارند؟
ج: اگر مراسم شبيه خوانی مشتمل بر امور دروغ و باطل نباشند و مستلزم مفسده هم نباشند و با توجه به مقتضيات زمان باعث وهن مذهب حق هم نشوند، اشکال ندارند، ولی در عين حال بهتر است که به جای آن ها، مجالس وعظ و ارشاد و ذکر مصائب حسينی و مرثيه خوانی بر پا شود.
س 1441: استفاده از طبل و سنج و شیپور و هم چنین زنجیرهایی که دارای تیغ هستند در مجالس و دسته های عزاداری چه حکمی دارد؟
ج: اگر استفاده از زنجيرهای مزبور موجب وهن مذهب در برابر مردم شود و يا باعث ضرر بدنی قابل توجهی گردد، جايز نيست ولی استفاده از شيپور و طبل و سنج به نحو متعارف اشکال ندارد.
س 1442: در بعضی از مساجد در ایام عزاداری از عَلَم های(2) متعددی استفاده میشود که دارای تزئینات زیاد و گران بهایی است و گاهی موجب سؤال متدینین از اصل فلسفه آن ها می گردد و در برنامه های تبلیغی خلل ایجاد می کند و حتّی با اهداف مقدس مسجد تعارض دارد، حکم شرعی در این رابطه چیست؟
ج: اگر قرار دادن آن ها در مسجد با شئونات عرفی مسجد منافات داشته باشد و يا برای نمازگزاران مزاحمت ايجاد کند، اشکال دارد.
س 1443: اگر شخصی عَلَمی را برای عزاداری سیدالشهدا(علیهالسلام) نذر کرده باشد، آیا جایز است مسئولین حسینیه از قبول آن خودداری کنند؟
ج: اين نذر، متولّی حسينيه و هيأت امناء آن را ملزم به قبول عَلَم نمیکند.
س 1444: استفاده از عَلَم در مراسم عزاداری سیدالشهدا(علیهالسلام) با قرار دادن آن در مجلس عزا یا حمل آن در دسته عزاداری چه حکمی دارد؟
ج: فینفسه اشکال ندارد ولی نبايد اين امور جزء دين شمرده شوند.
س 1445: اگر بعضی از واجبات از مکلّف به سبب شرکت در مجالس عزاداری فوت شود مثلاً نماز صبح قضا شود، آیا بهتر است بعد از این در این مجالس شرکت نکند یا اینکه عدم شرکت او باعث دوری از اهل بیت(علیهمالسلام) میشود؟
ج: بديهی است که نمازِ واجب، مقدم بر فضيلت شرکت در مجالس عزاداری اهلبيت(عليهمالسلام) است و ترک نماز و فوت شدن آن به بهانه شرکت در عزاداری امام حسين(عليهالسلام) جايز نيست، ولی شرکت در عزاداری بهگونهای که مزاحم نماز نباشد ممکن و از مستحبات مؤکد است.
س 1446: در بعضی از هیأتهای مذهبی مصیبتهایی خوانده میشود که مستند به مقتل معتبری نیست و از هیچ عالم یا مرجعی هم شنیده نشده است و هنگامی که از خواننده مصیبت از منبع آن سؤال میشود، پاسخ میدهند که اهل بیت(علیهمالسلام) اینگونه به ما فهماندهاند و یا ما را راهنمایی کردهاند و واقعه کربلا فقط در مقاتل نیست و منبع آن هم فقط گفتههای علما نمیباشد بلکه گاهی بعضی از امور برای مدّاح یا خطیب حسینی از راه الهام و مکاشفه مکشوف میشود، سؤال من این است که آیا نقل وقایع از این طریق صحیح است یا خیر؟ و در صورتی که صحیح نباشد، تکلیف شنوندگان چیست؟
ج: نقل مطالب بهصورت مزبور بدون اينکه مستند به روايتی باشد و يا در تاريخ ثابت شده باشد، وجه شرعی ندارد مگر آنکه نقل آن به عنوان بيان حال به حسب برداشت متکلّم بوده و علم به خلاف بودن آن، نداشته باشد و تکليف شنوندگان نهی از منکر است به شرطی که موضوع و شرايط آن نزد آنان ثابت شده باشد.
س 1447: از ساختمان حسینیه صدای قرائت قرآن و مجالس حسینی بسیار بلند پخش میشود بهطوری که صدای آن از بیرون شهر هم شنیده میشود واین امر منجر به سلب آسایش همسایگان شده است و مسئولین و سخنرانان حسینیه اصرار به ادامه آن دارند، این عمل چه حکمی دارد؟
ج: اگر چه اقامه مراسم و شعائر دينی در زمانهای مناسب در حسينيه از بهترين کارها و جزو مستحبات مؤکد میباشد، ولی واجب است برگزارکنندگان مراسم و عزاداران تا حد امکان از اذيّت و ايجاد مزاحمت برای همسايگان بپرهيزند هرچند با کمکردن صدای بلندگو و تغيير جهت آن به طرف داخل حسينيه باشد.
س 1448: نظر شریف حضرتعالی نسبت به ادامه حرکت دستههای عزاداری در شبهای محرم تا نصف شب همراه با استفاده از طبل و نی چیست؟
ج: به راه انداختن دستههای عزاداری برای سيدالشهدا و اصحاب او(عليهمالسلام) و شرکت در امثال اين مراسم امر بسيار پسنديده ومطلوبی است و از بزرگترين اعمالی است که انسان را به خداوند نزديک میکند، ولی بايد از هر عملی که باعث اذيّت ديگران میشود و يا فینفسه از نظر شرعی حرام است، پرهيز کرد.
س 1449: استفاده از آلات موسیقی مانند اُرگ (از آلات موسیقی و شبیه پیانو است) و سنج و غیر آنها در مراسم عزاداری چه حکمی دارد؟
ج: استفاده از آلات موسيقی، مناسب با عزاداری سالار شهيدان نيست و شايسته است مراسم عزاداری به همان صورت متعارفی که از قديم متداول بوده برگزار شود.
س 1450: آیا آنچه متداول شده که به عنوان عزاداری برای امام حسین(علیهالسلام) گوشت بدن را سوراخ کرده و قفل و سنگ کیلو به آن آویزان میکنند، جایز است؟
ج: اين گونه اعمال که موجب وهن مذهب میشوند جايز نيست.
س 1451: اگر انسان در زیارتگاههای ائمه(علیهمالسلام) خود را به زمین بیندازد و همانند بعضی از مردم که صورت و سینه خود را برزمین میمالند تا از آن خون جاری شود و به همان حالت وارد حرم میشوند، عمل کند چه حکمی دارد؟
ج: اين اعمال که به عنوان اظهار حزن و عزاداری سنّتی و محبت ائمه(عليهمالسلام) محسوب نمیشوند از نظر شرعی اعتباری ندارند، بلکه اگر منجر به ضرر بدنی قابل توجه و يا وهن مذهب شوند، جايز نيست.
س 1452: در بعضی از مناطق زنان مراسمی را به اسم سفره حضرت ابوالفضل(علیهالسلام) برای اجرای برنامههایی به عنوان جشن عروسی حضرت فاطمه(علیهاالسلام) برگزار میکنند و در آن شعرهای عروسی خوانده و کف میزنند و سپس شروع به رقص میکنند، انجام این امور چه حکمی دارد؟
ج: برگزاری این جشنها و مراسم اگر همراه با ذکر اکاذیب و مطالب باطل نبوده و موجب وهن مذهب نشود، فی نفسه اشکال ندارد و اما رقص حکم آن در مسأله 1167 گذشت.
س 1453: باقیمانده اموالی که به عنوان هزینههای مراسم عاشورای امام حسین(علیهالسلام) جمعآوری میشود، در چه موردی باید خرج شود؟
ج: میتوان اموال باقیمانده را با کسب اجازه اهداء کنندگان آنها در امور خيريه مصرف کرد و يا آنها را برای مصرف در مجالس عزاداری آينده نگه داشت.
س 1454: آیا جایز است در ایام محرم از افراد خیّر اموالی را جمع آوری کرد و با تقسیم آنها به سهمهای مختلف، قسمتی را به قاری قرآن و مرثیهخوان و سخنران داد و باقیمانده را برای برگزاری مجالس مصرف کرد؟
ج: اگر با رضايت و موافقت صاحبان اموال باشد، اشکال ندارد.
س 1455: آیا جایز است زنان با حفظ حجاب و پوشیدن لباس خاصی که بدن آنان را بپوشاند، در دستههای سینهزنی و زنجیرزنی شرکت کنند؟
ج: شرکت زنان در دستههای سينه زنی و زنجير زنی شايسته نيست.
س 1456: اگر قمه زدن در عزاداری ائمه(علیهمالسلام) موجب مرگ شخص شود، آیا این عمل خودکشی محسوب میشود؟
ج: اگر اين عمل عادتا منجر به فوت نمیشود حکم خودکشی را ندارد ولی اگر از همان ابتدا خوف خطر جانی برای او وجود داشته و در عين حال اين کار را انجام داده و منجر به فوت وی شده است، حکم خودکشی را دارد.
س 1457: آیا شرکت در مجالس فاتحهای که برای مسلمانی که با خودکشی از دنیا رفته، برگزار میشود جایز است؟ قرائت فاتحه برای آنان بر سر قبرشان چه حکمی دارد؟
ج: اين کار فینفسه اشکال ندارد.
س 1458: خواندن مرثیه و مدیحههایی که شنوندگان را در جشنهای تولد ائمه(علیهمالسلام) و عید مبعث به گریه بیندازد چه حکمی دارد؟ ریختن پول بر سر حاضرین چه حکمی دارد؟
ج: خواندن مرثيه و مديحه در جشنهای اعياد دينی اشکال ندارد و پاشيدن پول بر سر حاضرين هم بدون اشکال است بلکه اگر به قصد اظهار شادی و سرور و شادکردن قلوب مؤمنين باشد، ثواب هم دارد.
س 1459: آیا خواندن زن در مجالس عزاداری با علم او به اینکه مردان نامحرم صدای او را میشوند جایز است؟
ج: اگر خوف مفسده باشد بايد از آن اجتناب شود.
س 1460: در روز عاشورا مراسمی مانند قمه زنی و پابرهنه وارد آتش و ذغال روشن شدن برگزار میشود که علاوه بر اینکه باعث بدنام شدن مذهب شیعه اثنی عشری در انظار علما و پیروان مذاهب اسلامی و مردم جهان میشود، ضررهای جسمی و روحی هم به این اشخاص وارد میکند و همچنین موجب توهین به مذهب میگردد، نظر شریف حضرتعالی در اینباره چیست؟
ج: هر کاری که برای انسان ضرر داشته و يا باعث وهن دين و مذهب گردد حرام است و مؤمنين بايد از آن اجتناب کنند و مخفی نيست که بيشتر اين امور باعث بدنامی و وهن مذهب اهل بيت(عليهمالسلام) میشود و اين از بزرگترين ضررها و خسارتهاست.
س 1461: آیا قمه زدن بهطور مخفی حلال است یا اینکه فتوای شریف حضرت عالی عمومیت دارد؟
ج: قمه زنی علاوه بر اينکه از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمیشود و سابقهای در عصر ائمه(عليهمالسلام) و زمانهای بعد از آن ندارد و تأييدی هم به شکل خاص يا عام از معصوم(عليهالسلام) در مورد آن نرسيده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب میشود بنا بر اين در هيچ حالتی جايز نيست.
س 1462: معیار شرعی ضرر اعم از جسمی یا روحی چیست؟
ج: معيار، ضرری است که در نظر عرف، قابل توّجه و معتنابه باشد.
س 1463: زنجیرزدن به بدن همانگونه که بعضی از مسلمانان انجام میدهند، چه حکمی دارد؟
ج: اگر به نحو متعارف و بهگونهای باشد که از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه در عزاداری محسوب شود اشکال ندارد.


سيّدابراهيم مجاب در زیارت قبر مطهّرِ امامحسين عليهالسّلام گفت: «اَلسَّلامُعَلَيکَياأَبِي» صدايي شنيد: «اَلسَّلامُ عَلَيکَ يا وَلَدِي» سيّدابراهيم،نوهِامام موسيکاظم عليهالسّلام؛اوّلين...
استفاده از مطالب وبلاگ بلامانع است مجالس عزاداری![]()
محرّم؛ماه خون،ماه شهادت محرّم نزدیک است محرّم؛ماه خون،ماه شهادت
آن چه به این جا پیوند دارد ... پست های: 679،659،658،665،656،654،653،652 ![]()
|
1373/03/29
دیدار اقشار مختلف مردم با رهبر انقلابهمزمان با روز تاسوعای حسینی و در ادامه حمایتهای همه جانبه قشرهای مختلف امت اسلامی از رهنمودها و فرمایشات اخیر مقام معظم رهبری در خصوص عزاداری سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین (ع) صبح امروز جمع زیادی از ائمه جماعات، روحانیون، طلاب و مداحان اهل بیت با اجتماع در مسجد امام خمینی(ره) در بازار تهران از محل این مسجد تا حسینیه امام خمینی بیت مقام معظم رهبری راه پیمایی کردند.
راه پیمایان در حالی که پرچمهای عزا و پلاکاردهایی با مضامین انقلابی در دست داشتند ضمن نوحهخوانی و سینهزنی و عزاداری برای سالار شهیدان امام حسین(ع) و یارانش، در مسیر خیابانهای پانزده خرداد، ابوسعید، میدان منیریه و خیابان ولی عصر، در حسینیه امام خمینی(ره) گرد آمدند و بار دیگر ضمن تجدید پیمان با مقام عظمای ولایت فقیه آمادگی خود را برای اجرای کامل منویات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی اعلام داشتند. براساس این گزارش پس از اجتماع راه پیمایان در حسینیه امام خمینی(رض) یکی از روحانیون در سخنانی ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت امام حسین(ع) به محضر مقام معظم رهبری با بیان انگیزه عزاداری و راه پیمایی ائمه جماعات و روحانیون در خیابانهای تهران گفت: حرکت امروز علما، ائمه جماعات و روحانیون تهران به منظور تجدید خاطره یاران حضرت اباعبداللهالحسین(ع) در روز تاسوعا و عاشورا و اعلام وفاداری با پیشوای خود و تقویت جبهه توحید بوده و راه پیمایی و عزاداری امروز علما، ائمه جماعات و روحانیون به پیروی از بزرگان دین و پاسداران حریم مقدس اهل بیت(ع) و حفظ ارزشها و سنتهای اصیل عزاداری انجام شده است. وی سپس در رثای حضرت ابوالفضل العباس(ع) بزرگ پرچمدار نهضت حسینی و مصائب امام حسین(ع) و خاندان اهل بیت در روز عاشورا ذکر مصیبت کرد. سپس حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنان کوتاهی راه پیمایی و عزاداری امروز ائمه جماعات و روحانیون تهران را یک حرکت متین، خوب، پسندیده و با شکوه توصیف کردند و فرمودند: اصل عزاداری همین است و این حرکت پرمعنی و منطبق با نیاز جامعه این روزها میتواند برای کسانی که میخواهند عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) را به شکل سالم و صحیح انجام دهند سرمشق و الگو قرار گیرد. |
| پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی |
منبع:
پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی http://farsi.khamenei.ir/treatise-content?id=131
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و یکم آبان ۱۳۹۴ ساعت توسط محمّدرضا عابدی
|