لبو همان چغندر پخته‌است. در زبان آشور و بابل چغندر را لپتو می‌خوانده‌اند و در آرامی لپتا و لیپتا می‌نامیده‌اند و بعید نیست که اصل لبوی فارسی همین باشد. پخت سبزی‌جات از جمله لبو به صورت بدون آب یا کم آب، ویتامین‌ها و مواد مغذی درون آن‌ها را تا میزان زیادی حفظ می‌کند.چغندر گیاهی است با فواید بسیار که پخته ی آن را لبو می گویند. بخش های خوراکی این گیاه هم برگ آن است و،هم ریشه آن. در برگ های این گیاه در طول روز قند تولید می شود و هنگام عصر اگر برگ آن را خام بخورید کاملاً شیرین است.
مصرف شیره ی چغندر نیز از قدیم رواج داشته است و رنگ زیبای آن موجب می شده که آن را مانند خون انسان بدانند. چغندر حاوی مقدار زیادی عنصر پتاسیم، فسفر، کلسیم، گوگرد، ید، آهن و مس است و همچنین عناصر بسیار کمیابی مثل روبیدیوم(RUBIDIUM) و کاسیوم(CAESIUM) در آن وجود دارد. کربوهیدرات، کمی پروتئین و ویتامین هایی چون B1 و B2، نیاسین، B6، B12 و C در آن موجود است.چغندر به دلیل دار بودن مقدار زیادی آنتی اکسیدان برای درد مفاصل و نقرس مفید است. شیره ی چغندر سیستم گردش خون را بهبود می بخشد و به عملکرد سیستم ایمنی کمک می کند.از جمله خواص دیگر شیره ی چغندر:

- افزایش باروری
- کمک به حفظ سلامت سلول ها
- کمک به جذب بهتر بسیاری از مواد مغذی
- کمک به حفظ سلامت کبد(پاک کننده ی عالی صفراست)
- کمک به حفظ سلامت کل بدن با کمک آنتی اکسیدان های موجود در آن
- کمک به جذب آهن و تولید گلبول های قرمز خون(برای زنانی که از کم خونی رنج می برند مفید است)

چـغـنـدر بـه عـلت داشـتـن اثـر راديـواكـتـيـو، عـمـل آن در دسـتـگـاه گـوارش قابل اهميت است.چـغـنـدر خـام را نـمـى شـود خـورد، به همين جهت اغلب آن را پخته مصرف مى كنند كه داراى انواع ويتامين ها و مواد معدنى ديگر است.چـغـنـدر مـليـن، مـدر و آرام كـنـنده است. به علاوه جوشانده آن براى درمان التهاب مثانه، يبوست، بواسير و بيماريهاى پوست مصرف مى شود.در 100 گرم چغندر مواد زير موجود است:

پروتيد 2 گرم
گلوسيد 14 گرم
ليپيد 2/0 گرم
سلولز، فسفر، كلسيم، آهن و ويتامينهاى C.B.A نيز در آن يافته مى شود.

خواص دارویی چغندر:
-خوردن چغندر پخته رعشه را معالجه می کند و بسیار آرام بخش است.
- لبو به علت دارا بودن عناصر کمیاب از بیماری جذام جلوگیری می کند. فسفر دارد، پس برای مغز و اعصاب مفید است.
- برای استحکام استخوان ها مفید است. لبو با اینکه 17 درصد قند دارد، ولی خنک است و این خاصیت خنکی در برگ آن بیشتر است. از این رو آب لبو برای التهاب مثانه، رفع یبوست و بیماری های پوست مفید است.
- لبو ویتامین های A، B و C دارد از این رو اشتها آور است و بهتر است همیشه به سالاد افراد کم وزن اضافه شود.

حتی برگ چغندر نیز خواص بسیاری زیادی دارد که از آن جمله؛
- برگ خام چغندر ورم طحال را بهبود می بخشد.
-سودمند برای درد مفاصل و نقرس است(چون مقدار زیادی آنتی اکسیدان دارد).
- برگ خام چغندر آرام بخش و خنک است و اگر پخته شود موجب نفخ نمی شود.

-شستشوی سر با جوشانده ی برگ چغندر شوره و چربی مو را از بین می برد و ضد شپش است.
-قرار دادن دست و پای ترک خورده در آب گرم شده ی برگ چغندر موجب بر طرف شدن عارضه می شود.
-جوشانده ی برگ چغندر کلاً برای پوست و مو بسیار مفید است و ضد جوش، ضد ورم، ضد ریزش مو، ضد کک و مک و سوختگی با آفتاب است.امام رضا( ع) فرمود: به بیماران خود برگ چغندر بخورانید، زیرا در برگ چغندر شفاست و ضرری در آن نیست و موجب آرامش است. پس چه خوب است از این سبزی در غذاهایی مثل آش استفاده کنیم.

طبّ الائمه
- امام رئوف عليه السلام مي فرمايد: به بيماران خود برگ چغندر بخورانيد كه در آن شفاست و ضرري ندارد.
- امام رئوف عليه السلام مي فرمايد: هيچ چيز مانند برگ چغندر براي شخص مبتلا به درد سينه مفيد نيست.       
- امام صادق(ع):خـداوند متعال مرض جذام را از يهود برداشت، به واسطه آن كه يهود چغندر مى خوردند و رگ هاى گوشت را دور مى ريختند.
- حضرت رضا(ع):به بيماران برگ چغندر بخورانيد، در آن شفا و درد و ضررى ندترد و به مريض خوابی آرام مى دهد. از ريشه چغندر اجتناب كنيد که سودا را تحريك كند.
- حضرت رضا(ع):خـوردن چـغـنـدر شـمـا را از مـرض جـذام ايـمـن مـى كـنـد. عـقـل را زيـاد و خـون را تـصـفـيه مى كند. چغندر شفاى درد است. استخوان را محكم مى كند و گوشت را مى روياند.
- امام باقر(ع):بـنـى اسـرائيـل به خداوند متعال و به حضرت موسى از لكه هاى سفيدى(پيسى) كه در بـدن خـود مـشـاهـده مـى كـردنـد، شـكايت نمودند. حضرت موسى هم اين مطلب را به خداوند عـرض كـرد. خـداونـد بـه مـوسـى وحـى كـرد كـه بـنـى اسرائيل را امر كن گوشت گاو با چغندر بخورند(تا شفا يابند)
- مصرف چغندر لکه های سفیدی که در پوست بدن پدید آمده و موجب مرض پیسی می شود را از بین می برد. از این رو امام محمد باقر( ع) فرمود: قوم بنی اسرائیل از لکه های سفیدی که در بدن خود مشاهده می کردند، به حضرت موسی شکایت نمودند. حضرت موسی این مطلب را به خداوند عرضه کرد. به موسی وحی شد که به بنی اسرائیل فرمان ده تا گوشت گاو را با چغندر بخورند تا شفا یابند.
- چغندر- منظور برگ آن است – جذام را ريشه كن مي كند، موجب سفت شدن استخوان ها مي گردد، گوشت را مي روياند، عقل را قوي و خون را تصفيه مي كند و بيمار را به خواب راحت فرو مي برد.                                
- امام باقر عليه السلام مي فرمايد: بني اسرائيل از بيماري پيسي( لكه هاي سفيد در بدن) به حضرت موسي(ع) شكايت نمودند. خداوند به موسي وحي فرمود: به آن ها امر كن گوشت گوساله را با چغندر بخورند تا شفا يابند. 

در طب سنتي توصيه هاي زيادي در مورد استفاده از چغندر براي مبارزه با سرطان شده است. برخي دانشمندان عقيده دارند تركيب شيميايي بتاسيانين كه رنگ قرمز ارغواني را به چغندر مي دهد، مادۀ ضد تومور مي باشد. هم چنين مقدار قابل ملاحظه اي اسيد فوليك در چغندر يافت ميشود.  چغندر ملين، مدر و آرام كننده است. پزشكان معتقدند مصرف برگ چغندر براي تقويت استخوان بندي بدن مفيد است، كه اين مطلب را قرن ها پيش امام رئوف توصيه فرموده بودند. مرحوم دكتر جزايري  راجع به خواص بي شمار برگ چغندر چنين گفته است: بهترين قسمت چغندر برگ آن است. اين برگ ها كلفت ودير هضم هستند ولي در اثر پختن، سختي و نفخ آن از بين مي رود. خنكي برگ هاي چغندر زياد است و قوت غذايي كمتري دارد ولي در عوض داروي بسيار خوبي است. آب برگ چغندر جهت درد مفاصل و  نقرس سودمند است. خوردن آب برگ چغندر براي افزايش باروري و براي خانم هايي كه از اختلالات مربوط به قاعدگي رنج مي برند مفيد است. زياده روي در خوردن چغندر و برگ آن، دل پيچه مي آورد وبراي معده مضر مي باشد و بهتر است با عدس طبخ شود و با آب غوره ميل شود. لبو همان چغندر پخته‌است. در زبان آشور و بابل چغندر را لپتو می‌خوانده‌اند و در آرامی لپتا و لیپتا می‌نامیده‌اند و بعید نیست که اصل لبوی فارسی همین باشد. پخت سبزی‌جات از جمله لبو به صورت بدون آب یا کم آب، ویتامین‌ها و مواد مغذی درون آن‌ها را تا میزان زیادی حفظ می‌کند.

مواد لازم:
چغندر: یک کیلو
آب: نصف پیمانه
شکر: به میزان دلخواه

طرز تهیه لبو:
چغندرها را شسته و تمیز کرده و به صورت حلقه‌ای برش دهید. اگر بخواهید درسته پخته شوند، با چاقو در قسمت‌های مختلف هر یک از آنها شکاف‌های عمیق ایجاد کرده سپس آن را در ظرف مناسبی قرار داده و رویش شکر بپاشید. و آب را نیز افزوده و ظرف را با درپوش به مدت 30- 25 دقیقه با درجه حداکثر 900 وات یا 100% در دستگاه قرار دهید.در این مدت یک بار چغندرها را زیر و رو کنید.

نکته: بهتر است درپوش ظرف را کمی باز بگذارید تا مانع از سر رفتن آب آن شود.با توجه به نوع چغندر ممکن است زمان پخت آن کمی بیشتر شود.

طرز پخت شلغم با ماکروویو

مواد لازم:
شلغم: یک کیلو
طرز تهیه شلغم:
شلغم‌ها را شسته و آن را درسته در ظرف قرار دهید و با چاقو شکاف‌های عمقی در آنها ایجاد کنید، نیازی به اضافه کردن آب نیست. ظرف را با درپوش به مدت 20- 15 دقیقه با درجه حداکثر 100%یا 900 وات در دستگاه گذاشته در این فاصله یک بار شلغم‌ها را زیر و روکنید.می‌توان به شلغم‌های پخته در موقع مصرف یک قاشق غذاخوری آب لیمو و یک قاشق غذاخوری روغن زیتون نیز اضافه کرد.

نکته: چغندرها بعد از پخت بسیار خوش رنگ می‌باشند و از آب آن می‌توان در تهیه بعضی از سس‌ها و خورش‌ها استفاده کرد.
  
منابع:
http://www.emamraoof.ir
http://www.linkafarin.com
http://www.islamicecenter.com
سيد محمد تقى حكيم با همكارى دكتر رهنما چيت ساز.
لغت نامه دهخدا، به نقل از مجله یغما شماره اول سال سوم، مقاله پورداود.

استفاده از مطالب وبلاگ بلامانع است.

1)     ۱۳۶۰،۱۳۶۱،۱۳۶۲،1363،1364،1365،1366،1367،1368،1369

2)     ۱۳۵۹،۱۳۵۸،۱۳۵۷،۱۳۵۶،۱۳۵۵،۱۳۵۴،۱۳۵۳،۱۳۵۲،۱۳۵۱،۱۳۵۰

3)     ۱۳۴۹،۱۳۴۸،1347،۱۳۴۶،۱۳۴۵،۱۳۴۴،۱۳۴۳،۱۳۴۲،۱۳۴۱،۱۳۴۰

4)     ۱۳۳۹،۱۳۳۸،۱۳۳۷،۱۳۳۶،۱۳۳۵،۱۳۳۴،۱۳۳۳،۱۳۳۲،۱۳۳۱،۱۳۳۰

5)     ۱۳۲۹،۱۳۲۸،۱۳۲۷،۱۳۲۶،۱۳۲۵،۱۳۲۴،۱۳۲۳،۱۳۲۲،۱۳۲۱،۱۳۲۰

6)     ۱۳۱۹،۱۳۱۸،۱۳۱۷،۱۳۱۶،۱۳۱۵،۱۳۱۴،۱۳۱۳؛۱۳۱۲، ۱۳۱۱،۱۳۱۰

استفاده از مطالب وبلاگ بلامانع است.

 


 

Mohammad Reza ABEDI - mr.abedy@gmail.com