به ياد وخاطره ژوليده نيشابوري
به درگاهت سر آوردم
سال هشتاد ويك بود كه ژوليده نيشابوري را ملاقات كردم.پيرمرد كه زبان سرخ ودلي دريايي داشت با روي گشاده ازراقم اين سطور استقبال كرد ومن كه باديدن ژوليده انار دلم ترك برداشته بود،با ولع به صحبتهايش گوش مي سپردم، به شعري كه در15خرداد42 پاي منبر امام (ره)گفته بود:
پيام مردم ايران در اين زمان اين است
سكوت در بر ظالم خلاف آيين است
چوديد عكس خميني به خويش گفتاشاه
كسي كه كاخ مرا زير وزبر كند اين است
به شعار معروف((در بهار آزادي، جاي شهدا خالي)) به تخلص شاعرانه اش توسط آيت الله طالقاني وگفت وگفت وگفت تا اين كه روزي ژوليده وچند شاعر ديگر را فرامي خوانند كه بياييد براي خانه كعبه كه پارچه مشكي روي آن انداخته بودند شعر بگويند.همه شعرشان را سرودند وژوليده ي ماهم گفته بود:
عالم همه مست از گل رخسار حسين است
ذرات جهان درعجب از كار حسين است
داني كه چرا خانه حق گشته سيه پوش
يعني كه خداي تو عزادار حسين است
تاهست جهان هست به فرمان الهي
جبريل امين حاجب درگاه حسين است
جن وملك وحور وپري در طلب فيض
مامور پذيرايي زوار حسين است
داني كه خريد از دل وجان جان جهاني
بادادن جاني به جهان كار حسين است
سرمايه آزادگي و مردي وغيرت
ازكوشش واز همت وپيكارحسين است
آن سر كه شود شافع ما نزد خداوند
آن سرسر پرنور گهربار حسين است
هركس به جهان گشته گرفتارنگاري
عمري است كه ژوليده گرفتار حسين است
كه ارمغان سرودن اين شعر هديه سفربه مكه ومدينه شد ودريغا كه دوساعت محضر ژوليده را درك كردم.
2
شعر ژوليده شعري است كه انسان را به پاكي وصداقت رهنمون مي شود،درون مايه شعر او بيشتر در فضاي مذهب ،انقلاب اسلامي،پايداري، عرفان ومسائل مهمي از اين قبيل وقبيله است اما بسامد شعر عاشورايي در اشعار ژوليده قابل ملاحظه است.
ژوليده در اشعاري كه در حوزه« عاشورا »سروده است به چهار ركن سوگ،حب،پيام وحماسه پرداخته است.
وي در جايي از كتاب گران سنگ((حماسه عاشورا))در مدح قهرمان سخن،زينب(س) چنين لب به شكر فشاني باز مي كند:
آن كه نامش كرده عالم رامسخرزينب است
آن كه وصفش مي ربايد هوش از سر زينب است
آن كه با ايراد نطقي كاخ استبداد را
كرد ويران بر سر قوم ستمگر زينب است
آن كه داغ شش برادررا به دل هموار كرد
تابماند جاودان دين پيمبر زينب است
مادرش آموزگار مكتب شرم وحياست
فارغ التحصيل دانشگاه مادر زينب است
گرعلي بن ابوطالب بود معيار صبر
آن كه صبرش باعلي باشد برابر زينب است
گفت پيغمبر حسينم هست كشتي نجات
بادبان ومحور وسكان ولنگر زينب است
هست از درهاي جنت يك درش باب الحسين
فاش مي گويم كليد قفل آن در زينب است
دين وقرآن را به عالم گر كه روح وپيكري است
خسرو لب تشنگان روح است وپيكر زينب است
در مقام بردباري گر بسنجي قدر او
در غم وشادي برابربابرادر زينب است
آسمان غيرت و مردانگي وصبررا
ماه عباس وحسينش مهر واختر زينب است
بحر رحمت را به عالم بود تنها يك صدف
واندران يكتاصدف،يكدانه گوهر زينب است
ساقي بزم جهان آفرينش گر علي است
جرعه نوش ساغر ساقي كوثر زينب است
در مقام وصف او((ژوليده))گويد روز وشب
آنكه نامش كرده عالم را مسخر زينب است
حسن فرحبخشيان(ژوليده نيشابوري) زيبا وزلال وحماسي از زبان قهرمان صبر بر سر مزار برادر زمزمه مي كند كه:
ياحسين آن كه دل از غيرتوببريد منم
آنكه لاجرعه مي مهر تونوشيد منم
آن كه از شوق بهنگام ولادت چون شمع
عوض گريه در آغوش توخنديد منم
وقتي كه سي وپنج جلد آثار ژوليده نيشابوري را تورق مي كردم به اين نكته رسيدم كه حقيقتي كه در شعر ژوليده رسوب مي كند، عشق به حسين(ع) است وبس.
مي توان گفت شعر ژوليده،قصر شكوهمندي است كه در اين قصر با شكوه آيينه هاي زيبايي از جنس عشق به حضرت اباعبدالله،تمامي قصرش راآذين بسته است.
ژوليده در بين مردم بيشتر با شعر:
الهي بهر قرباني به درگاهت سرآوردم
نه تنها سر برايت،بلكه از سر بهتر آوردم
معروف است كه اين شبها ،مادحين اهل بيت(عليهم السلام)مدام اين ابيات را بر زبان مي راندند:
پي ابقا قد قامت به ظهرروز عاشورا
براي گفتن الله اكبر،اكبر آوردم
پي آزادي نسل جوان از بند استعمار
برادر زاده اي چون قاسم فرخ فر آوردم
علي را درغدير خم،نبي بگرفت روي دست
ولي من روي دست خود علي اصغر آوردم
والي.....
درايام ماه محرم به ياد همه شاعران آييني از جمله ژوليده نيشابوري باشيم كه بخشي از شعر آييني ما با ژوليده وامثال اوگره خورده است.


حسين قرايي